تبانی بر قیمت غیر واقعی برای جلوگیری از حق شفعه [حق شفعه]

برخی از شرکا برای جلوگیری از استفاده حق شفعه شریک خود حیله ای به شرح زیر به کار می برند:
سهم خود را از ملک مشترک مشاع به چند برابر قیمت واقعی به مشتری می فروشند

تبانی بر قیمت غیر واقعی برای جلوگیری از حق شفعه [حق شفعه]

برخی از شرکا برای جلوگیری از استفاده حق شفعه شریک خود حیله ای به شرح زیر به کار می برند:
سهم خود را از ملک مشترک مشاع به چند برابر قیمت واقعی به مشتری می فروشند و با هم قرار می گذارند که پس از تحقق معامله و عدم استفاده شریک از حقّ شفعه، مازاد بر قیمت واقعی را به خریدار بازگردانند. آیا این حیله مشروع است؟

این حیله مشروع نیست و معامله مزبور جدّی نمی باشد و باطل است و به فرض که جدّی باشد چون مشتمل بر ضرر و زیان شریک است، باطل است.

حق شفعه در جایی که شرکا بیش از دو نفر باشند [حق شفعه]

آیا حقّ شفعه در جایی که شرکا بیش از دو نفر باشند نیز جاری می گردد یا اینکه مختصّ جایی است که فقط دو شریک باشند؟

حقّ شفعه فقط در جایی است که دو شریک بیشتر نباشد.

مصرف مبالغی که از مراسم ختم گرفته می شود [مراسم ختم]

پولهاى ختم و فاتحه خوانى باید به چه مصرفى برسد؟ آیا خادم هم حقّى دارد؟

پولهاى ختم و فاتحه خوانى باید زیر نظر متولّى یا امام جماعت (هرکدام که نظارت بر این کار دارند) صرف مصالح مسجد گردد. خادم مسجد نیز مى تواند به مقدار متعارف با نظر آنها مصرف کند ولى توجّه داشته باشید پولى در مقابل استفاده از مسجد نمى توان گرفت مگر این که افراد با رضایت خود چیزى بدهند و یا در برابر خدماتى که انجام مى شود بگیرند.

حضور ارامنه و برگزاری مراسم ختم در مسجد [مراسم ختم]

مسجدى در زمین مشاعى که بین مالکین مسلمان و ارمنى مشترک بوده است با اجازه خودشان بنا شده است، اهل کتاب مراسم ختم امواتشان را در مسجد مسلمانان برگزار مى کنند و واعظ مسلمان در آن مجلس سخنرانى مى نماید و خود ایشان هم در مجلس حضور دارند و همچنین در مراسم مسلمین که در مسجد منعقد مى شود شرکت مى کنند آیا حضور آنهادرمسجد هتک مقام مسجد محسوب مى شود؟

اگر آمدن آنها به مسجد سبب علاقه بیشتر آنها به اسلام گردد مانعى ندارد.

اسراف در مراسم سوگواری اموات [مراسم ختم]

در بین مهاجرین افغانستان مرسوم است که هرگاه یکى از بستگانشان فوت مى کند، عدّه زیادى از اقوام و دوستان بعد از کفن و دفن میّت، همه در منزل یا مسجدى که از طرف صاحبان مصیبت مهیّا شده، گرد آمده غذاى ظهر یا شب را صرف مى کنند، و بعد از آن منزل صاحب عزا تا چهل روز محلّ رفت آمد مردم قرار مى گیرد. خانواده مصیبت دیده، از دست رفتن عزیزش را فراموش کرده به مهماندارى مشغول مى شود، اگر خودش پول نداشته باشد، باید از مردم قرض کند تا آبرویش حفظ شود. در مدّت یاد شده بیش از یک میلیون و دویست هزار تومان خرج مى شود. همچنین اگر شخصى در افغانستان فوت کند تمام مصارف کفن و دفن و مستحبات در آن جا انجام مى شود و بستگانش در جمهورى اسلامى ایران بلافاصله مراسم ختم برگزار نموده، و مصارف سرسام آورى هزینه مى کنند، و به مدّت یک هفته یا بیشتر رفت و آمد برقرار مى باشد. لطفاً بفرمایید حکم این گونه مراسم و هزینه ها چیست؟

آنچه از مصارف بى رویّه ـ که در بالا نوشته اید. و تحمیل بر صاحب عزا مى شود ـ شرعاً حرام است. برادران و خواهران افغانى باید هر چه زودتر این رسم غیر مشروع را ترک کنند، تا خدا از آنان راضى گردد; ولى خیرات و مبرّات براى اموات در حدّ محدود و معقول، و به دور از هر گونه اسراف و تحمیل، مانعى ندارد.

غذا خوردن درمسجد [مراسم ختم]

غذا خوردن در مجلس ختم و مانند آن، که در مسجد برگزار مى شود، چه حکمى دارد؟

اگر براى نمازگزاران مزاحمت ایجاد نکنند، و سبب آلودگى مسجد نگردد، اشکالى ندارد.

استفاده از امکانات مسجد برای مراسم ختم [مراسم ختم]

استفاده از امکانات مسجد، اعمّ از ظروف آشپزخانه و مانند آن، در مراسم ختم افراد (چه در داخل مسجد و چه در بیرون مسجد) چه حکمى دارد؟

جایز نیست; مگر این که نظر واقفین عامّ بوده باشد، یا عرف محلّ چنین اقتضا کند.

حضور زنان در زمان عادت ماهیانه در مساجد [مراسم ختم]

در تهران بانوان در مجالس ترحیم مساجد شرکت مى کنند و بعضى از آنها عادت زنانگى دارند و در اثر جهل به مسأله با همان حال به مسجد مى روند و گاهى پس از پایان مراسم مشاهده مى شود که فرش مسجد نجس شده است اکنون نظر مبارکتان را مرقوم فرمایید.

زنان در حال عادت زنانه حرام است که در مسجد توقّف کنند و اگر فرش مسجد آلوده شود باید تطهیر کرد و افراد ناآگاه را باید به این مسائل آشنا کرد.

برپایی مجالس سخنرانی و ترحیم در مساجد [مراسم ختم]

انجام کارهایى که مزاحم نماز است، مثل سخنرانى، موعظه، تفسیر قرآن، بلند خواندن تعقیبات، برپایى مجلس ترحیم، در مساجد چه حکمى دارد؟

این امور معمولا مزاحم نمازگزاران نیست و اگر مزاحمتى ایجاد کند، باید ترتیبى بدهند که نمازگزاران بتوانند نماز خود را بخوانند.

برگزاری نماز جماعت ظهر جمعه در مجالس ترحیم [مراسم ختم]

طبق معمول مراسم ترحیم در مساجد برگزار مى گردد، که بعضاً در روز جمعه واقع مى شود; مسجد تا مصلاّى شهر حدّاقل یک کیلومتر فاصله دارد. با توجّه به تحقیقاتى که از حاضرین شده، کسى قصد شرکت در نماز جمعه ندارد، همان گونه که قصد تحقیر نماز جمعه هم در کار نیست. آیا مى شود اوّل وقت نماز را به جماعت خواند؟

خواندن نماز جماعت در شرایط مزبور اشکالى ندارد; ولى بهتر است براى احترام نماز جمعه، جماعت را در وقت نماز جمعه ترک کنند.

تلاوت قرآن در مجلس ترحیم تارک الصلاة [مراسم ختم]

آیا تلاوت قرآن در مجلس ترحیم تارک نماز و یا منکر نماز جایز است؟

تقاضاى عفو و بخشش و انجام اعمال خیر براى همه مسلمانان هرچند که گناهکار باشند جایز است.

شرکت در مراسم ترحیم مرحومی که فرزند صغیر دارد [مراسم ختم]

شخصى فوت شده و وصیّت هم نکرده، در میان اولاد او دو نفر صغیر هم وجود دارد، آیا براى آنهایى که براى تسلیّت و تعزیّت بازماندگان آن مرحوم مى روند، جایز است بر روى فرشى که صغیر شرکت دارد بنشینند و همچنین نماز خواندن در آن خانه اى که ارث آن مرحوم مى باشد و آن دو نفر صغیر نیز شریک مى باشند در صورت ضرورت یا غیر ضرورت چه صورت دارد؟

در این گونه موارد مبلغ مختصرى که جوابگوى آن تصرّف باشد براى صغیر در نظر بگیرید و هزینه او کنید در این صورت تصرّفات فوق جایز است

هزینه کردن مبلغ یارانه ها در غیر موارد پیشنهادی دولت [یارانه]

آیا از پولی که به عنوان یارانه به حساب ریخته می شود و قبلاً ذکر شده کمک برای پرداخت قبوض برق و آب و ... و نان واریز شده، می شود در مواردی غیر از آن استفاده کرد؟ اگر اضافه آمد چه؟

اشکالی ندارد.

غسل و نماز میت خنثی [احکام غسل میّت]

شخصى دارفانى را وداع کرده و معلوم نیست مرد است یا زن، وضعیّت نماز این فرد و همچنین غسلش چگونه است؟

اگر منظور خنثى است لازم است محارم او را غسل دهند و اگر محرمى نباشد هر یک از زن و مرد مى تواند او را غسل دهد ولی در هر حال باید از روی لباس غسل دهند و در نماز عمل به احتیاط مى کنند.

وقوع زلزله در اثناء نماز واجب [احکام نماز آیات]

اگر در حین خواندن نماز واجب، زلزله اى رخ دهد، وظیفه ما در مورد نماز واجب و آیات چیست؟

چنانچه در وسط نماز واجب زلزله اى رخ دهد، بعد از اتمام نماز واجب، نماز آیات را به جا مى آورد.

چگونگی اعمال حق شفعه [احکام مکان نمازگزار]

خانه ای مشترک بین دو نفر است، یکی از شرکا سهم خود را به مبلغ معینی به شخص ثالث می فروشد، شخص ثالث که خانه را خریده نه حاضر است سهمیه شریک دیگر را بخرد و نه حاضر است سهم خود را بفروشد، نماز خواندن شخص ثالث در این خانه چگونه است؟

چنانچه خانه در میان آنها به صورت مشاع باشد شریک دوم حق دارد معامله شخص ثالث را فسخ کند و خودش به همان قیمت بخرد و اگر از این حق استفاده نکرد حقّ شفعه ساقط می شود، و اما در مورد نماز خواندن باید به رضایت دو مالک فعلی باشد.

چگونگی اعمال حق شفعه [حق شفعه]

خانه ای مشترک بین دو نفر است، یکی از شرکا سهم خود را به مبلغ معینی به شخص ثالث می فروشد، شخص ثالث که خانه را خریده نه حاضر است سهمیه شریک دیگر را بخرد و نه حاضر است سهم خود را بفروشد، نماز خواندن شخص ثالث در این خانه چگونه است؟

چنانچه خانه در میان آنها به صورت مشاع باشد شریک دوم حق دارد معامله شخص ثالث را فسخ کند و خودش به همان قیمت بخرد و اگر از این حق استفاده نکرد حقّ شفعه ساقط می شود، و اما در مورد نماز خواندن باید به رضایت دو مالک فعلی باشد.

اعمال حق شفعه در اموال منقول [حق شفعه]

حسین آقا با محمّد آقا در یک دستگاه کامیون خاور بطور مساوی شریک می باشند، حسین آقا بدون اطلاع و مشورت و پشنهاد خرید یا فروش سهام مورد شراکت خود به محمّد آقا، سهم خویش را به شخص ثالث می فروشد. حال با توجه به این که محمّد آقا از خریدار، که همسایه او بوده و از خصوصیات اخلاقی او اطلاع دارد، احساس خطر مالی، جانی و آبرویی می نماید، تقاضای حقّ شفعه نسبت به خرید سهام حسین آقا (فروشنده) با همان شرایط و مبلغ مندرج در معامله نموده است؛ آیا در فرض مسأله حقّ شفعه تعلّق می گیرد؟

شفعه عامّ است و شامل منقول و غیر منقول هر دو می شود، و شریک دوّم در فرض مساله حق دارد سهم شریک اوّل را بخرد.

پر کردن اشتباه فرم یارانه و واریز مبلغ اضافه [یارانه]

اینجانب در طرح هدفمندی یارانه ها اشتباهاً دو بار فرم پر کردم و اکنون دو برابر آنچه حقم بوده به حساب من یارانه واریز شده است. دارم تلاش می کنم راهی پیدا کنم و مبلغ اضافه را عودت دهم. اگر نتوانم راهی برای بازگشت مبلغ اضافی پیدا کنم باید چکار کنم؟ لطفاً مرا راهنمایی کنید تا پول حرام وارد زندگی من نشود.

مبلغ اضافی را به بیت المال برگردانید.

مخفی کردن بخشی از درآمد در هنگام اعلام وضعیت [یارانه]

دولت جمهوری اسلامی ایران برای دادن یارانه به خانواده ها از طریق پرسشنامه هایی در مورد درآمد خانواده سوال کرده است. اگر فردی بخشی از درآمد خود را اعلام و بقیه را مخفی کند با این توجیه که دولت درآمد ثابت و رسمی مورد نظرش بوده نه درآمد های متفرقه و با اینکار یارانه بیشتری دریافت کند آیا حق استفاده از این یارانه را دارد؟ اگر از این طریق مبالغی دریافت کرده باشد چه تکلیفی دارد؟

چنانچه بر خلاف مقررات عمل کرده و آمار دروغ داده مبالغ ماخوذه شرعاً اشکال دارد.

ضمیمه درآمد زن به درآمد های سرپرست خانواده [یارانه]

در طرح هدفمندی یارانه ها درآمد همسرم در تامین هزینه های زندگیم منظور گردیده است در صورتیکه همسرم می گوید شرعاً هزینه زندگی بر عهده مرد خانه است که این امر در آینده نزدیک با افزایش هزینه ها موجب اختلافات خانوادگی می شود. تکلیف چیست؟

لازم است به مرکز مزبور اطلاع دهید که نفقه زن و فرزندان بر عهده ی شماست نه بر عهده ی همسرتان.

استفاده از یارانه و پس انداز آتیه [یارانه]

استفاده از پول واریز شده یارانه و پولی که به کودکان در بدو تولد توسط دولت پرداخت می گردد و هر دو از منبع بیت المال است چه حکمی دارد؟

استفاده از آنها اشکالی ندارد.

خمس مبلغ یارانه که قابل برداشت نیست [منافعى که خمس دارد]

با توجه به واریز یارانه های نقدی به حساب خانوارها و با عطف توجه به اینکه این وجوه اولاً به عنوان اعانه دولت بوده و در قبال کارکرد نمی باشد، ثانیاً در حال حاضر قابل برداشت نیست آیا در صورتیکه سال مالی بر این وجوه بگذرد خمس دارد یا خیر؟

ظاهراً این پول هبه است و چنانچه هدیه تا پایان سال خمسى مورد استفاده قرار نگیرد، و سال خمسى بر آن بگذرد، بنابر احتیاط واجب خمس دارد ولی تا زمانی که دسترسی به آن پول ندارید فعلاً خمس ندارد.

خمس مبلغ یارانه که قابل برداشت نیست [یارانه]

با توجه به واریز یارانه های نقدی به حساب خانوارها و با عطف توجه به اینکه این وجوه اولاً به عنوان اعانه دولت بوده و در قبال کارکرد نمی باشد، ثانیاً در حال حاضر قابل برداشت نیست آیا در صورتیکه سال مالی بر این وجوه بگذرد خمس دارد یا خیر؟

ظاهراً این پول هبه است و چنانچه هدیه تا پایان سال خمسى مورد استفاده قرار نگیرد، و سال خمسى بر آن بگذرد، بنابر احتیاط واجب خمس دارد ولی تا زمانی که دسترسی به آن پول ندارید فعلاً خمس ندارد.

دریافت یارانه و هزینه کردن آن [منافعى که خمس دارد]

آیا گرفتن و خرج کردن پول یارانه از نظر شرع حلال است و آیا خمس تعلق می گیرد یا نه؟

گرفتن و خرج کردن پول یارانه اشکالی ندارد و ظاهراً این پول هبه است و چنانچه هدیه تا پایان سال خمسی مورد استفاده قرار نگیرد، و سال خمسی بر آن بگذرد، بنابر احتیاط واجب خمس دارد.

بالا بردن قیمت به بهانه هدفمندی یارانه [یارانه]

آیا نفت مصرفی خریداری شده توسط مصرف کننده که وجه آن پرداخت و حواله آن صادر گردیده و به صورت بیع قطعی و شرعی درآمده را می توان به بهانه هدفمندی یارانه به 20 برابر قیمت خریداری شده دریافت نمود، وجه شرعی آن چگونه است؟

از قوانین و مقررات حکومت اسلامی تخلّف نکنید.

بخشیدن سهم خود از یارانه به همسر قبل از سال خمسی [یارانه]

خانم خانه داری هستم که منبع درآمدی ندارم لذا سال خمسی و حساب خمس ندارم . باتوجه به اینکه شنیده ام به نظر شریف جنابعالی یارانه های پرداختی از طرف دولت اگر سر سال اضافه بیاید خمس دارد سه سوال داشتم :
1 - آیاتمام یارانه پرداختی متعلق به سرپرست خانواده است و او باید خمس آن رامحاسبه کرده بپردازد؟
2- اگر سهم هر کس متعلق به خود اوست آیا من برای اینکه سال خمسی جدا و دردسر محاسبه خمس و... نداشته باشم می توانم سهم خودم را به همسرم که ایشان سال خمسی و حساب خمس دارند ببخشم ؟
3- درصورت جواز بخشیدن سهم یارانه ام به همسرم ، درصورتیکه مرجع تقلید ایشان دادن خمس هبه را واجب ندانند آیا من نسبت به پرداخت خمس سهم یارانه خودم تکلیفی دارم ؟

1ـ یارانه نقدی ظاهراً هبه است و چنانچه هدیه تا پایان سال خمسى مورد استفاده قرار نگیرد، و سال خمسى بر آن بگذرد، بنابر احتیاط واجب خمس دارد.
2ـ آری، اشکالی ندارد.
3ـ چنانچه واقعاً ببخشید و این مقدار بخشش در شان شما باشد خمس به آن تعلق نمی گیرد ولی از فضیلتی محروم شده اید.

نداشتن توان انجام نذر در وقت ادای آن [احکام نذر]

فردی نذر کرده برای روز عاشورا ولی بودجه آن را نتوانست تهیه کند، حکمش چیست؟

چنانچه در آن زمان توانایی اجرای نذر را نداشته وظیفه ای ندارد ولی بهتر است در زمان دیگر نذر خود را ادا کند.

خواندن نمازهای قضا و ادا با یک وضو در استحاضه قلیله [اقسام و احکام استحاضه]

آیا مستحاضه قلیله می تواند با یک وضو نمازهای خود و هم نماز قضا را بخواند به شرط اینکه بعد از هر نماز بررسی کند و پاک باشد؟

اشکالی ندارد.

خواندن نمازهای قضا و ادا با یک وضو در استحاضه قلیله [امورى که باید براى آن وضو گرفت]

آیا مستحاضه قلیله می تواند با یک وضو نمازهای خود و هم نماز قضا را بخواند به شرط اینکه بعد از هر نماز بررسی کند و پاک باشد؟

اشکالی ندارد.

تملک اموال کافر حربی [کفار و بلاد کفر]

آیا می شود از ممالک حربی بدون اجازه ی آنان دارایی آنان را تملک نمود؟ اگر فردی غیر مسلمان و غیر حربی باشد لکن تابعیت دول حربی را داشته باشد اموالش محترم است؟ آیا این محاربه باید فعلیت داشته باشد (مثلا بنا بر شرایطی نمی توانند محاربه کنند لکن نیت آن را دارند.
آیا مال و جان افراد حربی مباح است؟

اولاً محاربه باید فعلیت داشته باشد هر چند آتش جنگی در هر روز روشن نباشد و ثانیاً افرادی که به حکومت محارب کمک نمی کنند جزو محارب محسوب نمی شوند.
اموال محاربین را می توان تملیک کرد مشروط بر اینکه مشکل خاصی از قبیل بدنامی مسلمین ایجاد نشود.

منظور از عرفان نظری [اخلاق و عرفان]

عرفان نظری در کل یعنی چه؟ و آنکه آیا کسی که دستی در عرفان عملی ندارد ولی به جایگاه هایی در عرفان نظری میرسد آیا میتواند رضایت خدا را جلب کند؟یعنی رفتن به سوی عرفان نظری رضایت خدا را دارد یا خشم خدا؟

منظور از عرفان نظری آن است که انسان از طریق مطالعات علمی آشنا به صفات الهی گردد و خدا را تا آنجا که برای بشر امکان دارد بشناسد و رفتن این راه برای کسانی که مسیر عرفان عملی را نمی پیمایند نیز تا حدّی امکان پذیر است.

غساله لباس یا فرشی که با آب کر شسته شود [غساله شىء نجس]

آیا غساله لباس و فرشی که با آب کر آبکشی شده نجس است یعنی اگر لباسی را زیر آب کر بشوییم و بعد در حالی که از زیر شیر درآوردیم آن را فشار دهیم آیا آب خارج شده از آن نجس است؟

در صورتیکه لباس یا فرش زیر شیر آب به طوری قرار داده شود که آب از آن عبور کند غساله ای که بعداً از آن خارج می شود پاک است.

استفاده از کارتهای خرید بانکهای خصوصی [کارت های اعتباری]

میخواستم حکم شرعی استفاده از کارت اعتباری بانکهای خصوصی در خرید اجناس گوناگون را بدانم.به هر شخص مبلغی را به عنوان اعتبار اختصاص میدهند(به طور مثال 1 میلیون تومان).با خرید هر جنس با استفاده از کارت اعتباری مبلغ جنس از اعتبار کارت کم میشود و شخص باید این مبلغ را به علاوه درصدی که به عنوان کارمزد تلقی میشود در زمان معین(به طور مثال قسطی 3 ماهه یا 6 ماهه و ....) پرداخت نماید.
(بانک صادر کننده کارت اعتباری در زمان صدور کارت با مشتری قراردادی موسوم به قرارداد جعاله میبندند.)

هرگاه واقعا قرارداد جعاله به طور جدی ببندد اشکالی ندارد و همچنین اگر سود آن 2-3 درصد به اندازه کارمزد باشد اشکالی ندارد.

موجودی کارت اعتباری حوزه توسط طلاب [کارت های اعتباری]

اگر طلبه ای پولهای داخل کارت پارسیان (که از طرف حوزه علمیه برایشان واریز می شود) را جمع کند تا در آینده برای عروسی اش خرج کند آیا بعد از گذشت یک سال به این پول خمس تعلق می گیرد یا خیر؟

خمس ندارد.

پرداخت نمودن نقدی کارت های خرید [کارت های اعتباری]

بعضی از اشخاص و یا خود بانک پارسیان حاضرند درصدی از پول داخل کارت را کسر کنند و بقیه موجودی داخل کارت را نقدی بدهند، آیا این کار از نظر شرعی درست می باشد و معامله ای که اینجا صورت گرفته چه نام دارد؟ آیا معامله پول با پول نیست؟

هرگاه این کار بر خلاف مقررات آن مرکز نباشد و تفاوت مبلغ را به عنوان حق الزحمه به او بدهد اشکال ندارد

مکمل های غذایی خارجی [مواد غذایی وارداتی]

مکمل غذایی خارجی دارم اما نمی دانم گوشت در آن به کار رفته یا نه، چه کار کنم؟

اگر نمی دانید مانعی ندارد.

نذر کردن بدون درخواست حاجت [نذر]

آیا می شود بدون در نظر گرفتن حاجتی نذر کرد؟ اگر کسی در هنگام نذر شرط نکرده باشد که اگر فلان حاجتم برآورده شد فلان کار را می کنم آیا انجام نذر بر او واجب است؟

اشکالی ندارد و آن را نذر ابتدائی می گویند.

میت مدیونی که خمس هم بدهکار است [متفرقه خمس]

اگر میّتى مدیون باشد و خمس نیز بدهکار باشد و ترکه، وافى به هر دو نباشد ورثه کدام را مقدّم کنند؟

هرگاه مالى که به آن خمس تعلّق گرفته موجود باشد باید خمس را مقدم بدارند و اگر آن مال موجود نیست احتیاط آن است که حق الناس را بر حق الله مقدم کنند.

میت مدیونی که خمس هم بدهکار است [متفرقه ارث]

اگر میّتى مدیون باشد و خمس نیز بدهکار باشد و ترکه، وافى به هر دو نباشد ورثه کدام را مقدّم کنند؟

هرگاه مالى که به آن خمس تعلّق گرفته موجود باشد باید خمس را مقدم بدارند و اگر آن مال موجود نیست احتیاط آن است که حق الناس را بر حق الله مقدم کنند .

عقد موقتی که بدون اذن پدر جاری شده [اجازه پدر در عقد موقت]

دخترى با مردى برخورد و تماس داشته است، مثلا در یک مکان با یکدیگر کار مى کرده اند و یا تحصیل مى نموده اند، آن مرد این دختر را جهت محرمیّت و عدم وقوع در گناه، بدون اذن پدرش به عقد موقّت خود درآورده هر چند به صرف محرمیّت اکتفا نشده و تقبیل و لمس انجام داده اند با توجّه به این مقدّمه به دو سؤال زیر پاسخ دهید:
الف) آیا این دو گناهکارند و مرتکب معصیت گردیده
 
اند؟
ب) آیا مادر دختر به این مرد محرم شده است؟

الف) چنین عقدى خالى باطل است و به صورت نامحرم با یکدیگر رفتار کنند و براى رعایت احتیاط مرد باقیمانده مدّت را ببخشد.
ب) در مورد مادر هم باید احتیاط کند.

چگونگی شستن دست و صورت در وضو [ شستن دستها]

آیا در وضو ی ترتیبی دست کشیدن به صورت ودستها لازم است ؟ یا رسیدن آب کافی است ؟

باید آب به تمام عضو برسد و شسته شود و شسته شدن به جریان آب خواهد بود، خواه با دست کشیدن باشد یا بدون دست کشیدن و فرق آن با ارتماسی این است که در ارتماسی همه عضو با هم شسته می شود ولی در غیر آن تدریجا شسته می شود.

ذکر صلوات در سجده سهو [ سجده سهو]

اگر در سجده ی سهو به جای اینکه بگوییم: «بسم الله و بالله السلام علیک ایها النبی ورحمته الله وبرکاته» بگوییم: «بسم الله وبالله اللهم صلی علی محمد و ال محمد» آیا سجده باطل می شود؟ اگر باطل می شود چه باید کرد؟

این کار خلاف احتیاط است .

تقدم حق الله بر حق الناس [متفرقه خمس]

شخصی مرده است ولی مقداری پول از او بجا مانده است ولی بسیار کم است و بدهی به عنوان حق الناس دارد و زکات و خمس هم نداده است . حالا وراث این شخص ، اول باید کدام یک از موارد بالا را بدهند ؟

احتیاط آن است که حق الناس مقدم بر حق الله است .

تقدم حق الله بر حق الناس [متفرقه ارث]

شخصی مرده است ولی مقداری پول از او بجا مانده است ولی بسیار کم است و بدهی به عنوان حق الناس دارد و زکات و خمس هم نداده است . حالا وراث این شخص ، اول باید کدام یک از موارد بالا را بدهند ؟

احتیاط آن است که حق الناس مقدم بر حق الله است .

تقدم حج بر سایر فرایض فوت شده از میت [متفرقه ارث]

شخصی نماز و روزه و حج و....را انجام نداده از دنیا می رود حالا باید اول فردی که واجبات او را انجام می دهد اول از همه کدام را باید انجام دهد ؟

در واجبات حج مقدم است ونماز و روزه تنها در صورتی لازم است برای او گرفته شود که وصیت کرده باشد که از ثلث اموالش انجام دهند یا ورثه از سهم خود بپردازند .

تقدم حق الله بر حق الناس [حق الناس]

شخصی مرده است ولی مقداری پول از او بجا مانده است ولی بسیار کم است و بدهی به عنوان حق الناس دارد و زکات و خمس هم نداده است . حالا وراث این شخص ، اول باید کدام یک از موارد بالا را بدهند ؟

احتیاط آن است که حق الناس مقدم بر حق الله است .

استفاده از روغن مورچه [حکم انواع خوردنى ها و نوشیدنى ها]

آیا استفاده از روغن مورچه مجاز می باشد؟

خوردن آن جایز نیست ولی استفاده های دیگر مانعی ندارد.

استفاده از غذایی که ممکن است در ظرف نجس طبخ شده باشد [حکم انواع خوردنى ها و نوشیدنى ها]

در کشورهای مسیحی آیا می توان از مغازه های اغذیه فروشی مثل پیتزا فروشی، غذایی که در آن گوشت به کار نرفته است خرید، و پاک است؟ با توجه به اینکه احتمال دارد غذا در ظرفی طبخ شود که در آن ظرف گوشت خوک یا غیر مذکی طبخ شده باشد.

در صورتیکه یقین نداشته باشید مانعی ندارد.

اجاره ی خانه مسیحیان [اهل کتاب]

در صورت اجاره ی خانه از مسیحیان در کشور مسیحی آیا تطهیر خانه لازم است یا محکوم به طهارت است؟

محکوم به طهارت است.

جایگزین کردن وام مسکن با ذخیره پس انداز [احکام وامها]

با توجه به اینکه در خرید مسکن اکثر فروشندگان ابتدا وجه ملک خود را دریافت وسپس اقدام به انتقال سند می نمایند وهمچنین اینکه جهت دریافت وام مسکن می بایست سندمذکور در رهن بانکها قرارگیرد در صورتیکه خریدار مبلغ ملک را از ذخیره پس انداز خود برداشت کرده وبه فروشنده پرداخت نماید وپس از دریافت وام مسکن آن را جایگزین وجه پرداختی از پس انداز نماید آیا اشکالی وجود دارد؟

در صورتیکه این مسئله را به اطلاع بانک رسانده و چنین وکالتی از آنها گرفته باشد اشکالی ندارد.

گرفتن سود از شرکت امریکایی غیر قانونی [گرفتن سود از بانکهاى کفار]

شرکتی مدعی است که نمایندگی یک شرکت امریکایی است و با گرفتن پول به طور ماهیانه سود 4 درصد به صورت علی الحساب پرداخت می کند و مدعی است که کار این شرکت غیرقانونی است. با این حساب آیا درآمد حاصل از این سرمایه گزاری حلال است؟

خیر، حلال نیست.

نپرداختن مالیات در حکومت اسلامی [مالیات]

آیا نپرداختن مالیات در جمهوری اسلامی ایران از لحاظ شرعی مسئله ای دارد؟

از قوانین و مقرّرات حکومت اسلامى تخلّف نکنید.

دادن پول به کسی و گرفتن سود با عدم علم به نوع فعالیت [مضاربه]

آیا ما می توانیم پولی را به یک مسلمان یا غیر مسلمان بدهیم و نمی دانیم که او با این پول چه فعالیتی انجام می دهد و به طور علی الحساب سودی دریافت کنیم؟

چنانچه متعهد شود که با آن کار کند و از سود کار بخشی را به شما بدهد مانعی ندارد.

شامل شدن اسقاط کافه خیارات بر عیب مخفی [موارد فسخ معامله (خیارات)]

چنانچه در معامله ای اسقاط کافه خیارات از مشتری به عمل آید آیا شامل عیب مخفی نیز می شود؟

آری، شامل می شود.

بیع دین به دین [خرید و فروش]

مفهوم بیع دین به دین چیست؟ و نسبت آن با کالی به کالی از چه نوع است؟ به نظر جنابعالی چه علت و مبنایی (شائبه ی غرری بودن یا ربوی بودن و یا چه مسأله دیگری) در باطل دانستن این نوع بیع به نظر می رسد.

منظور از فروش کالی به کالی و دین به دین آن است که معامله ای صورت می گیرد که هم جنس آن نسیه است و هم پول آن؛ پیداست چنین معامله ای پایه و مایه ای ندارد و به همین دلیل در روایات اسلامی از آن نهی شده است.

انعقاد قرارداد با ثمن شناور [شرایط جنس و عوض آن]

یکی از پدیده های نو ظهور در عصر حاضر بحث از ثمن شناور می باشد و آن عبارت از عوضی است که در زمان انعقاد قرارداد، مقدار یا نوع و یا سایر مشخصات آن معلوم و مشخص نیست اعم از اینکه این ابهام و تردید ناشی از مسکوت گذاردن ثمن معامله به طور کلی باشد یا شیوه ای برای تعیین ثمن وضع شده یا شاخصی منظور گردیده یا شخص ثالثی مأمور به تعیین آن در آتیه باشد. هر چند این مسأله به صراحت در فقه و قانون مدنی ایران بیان نشده است اما در عرف و عمل، چنین قراردادهایی (قراردادهایی با ثمن شناور) منعقد می شود. حال با توجه به آنچه بیان شد لطفاً مرقوم نما یید. ثمن شناور در فقه چه جایگاهی دارد و قراردادهای با ثمن شناور از چه ضمانت اجرائی برخوردار می باشند به عبارت دیگر آیا ثمن شناور با شرط معلوم و معین بودن موضوع معامله که از شرایط اساسی صحت معامله است منافات دارد و موجب غرری شدن معامله می گردد یا خیر؟

معامله هنگامی شرعاً انجام می گیرد که ثمن و مثمن، هر دو مشخص باشند.

سود سهام رستورانی که در آن مشروب سرو می شود [شرکت]

من در شرکتی سهام دارم که صاحب یک رستوران در اروپا می باشد. در آن رستوران نوشابه هایی که در آنها مشروب هم هست در کنار غذا به مشتریان داده می شود. حکم سود این سهام چیست؟

سود سهام شما مانعی ندارد ولی آن مقدار که می دانید مشروبات است معادل آن را به افراد نیازمند بدهید.

فضله و مردار انواع ماهی های آکواریومی [نگهداری حیوانات]

مردار و فضله ی ماهی های قرمز و انواع ماهی های آکواریومی پاک محسوب می شود یا نجس؟

نجس نیست.

بیمه جامع زندگی [اقسام بیمه]

شرکت بیمه ایران پیشنهاد بیمه جامع زندگی به من داده است. بدین صورت که من به دلخواه خودم مبلغی به عنوان سرمایه در هر سال که مدت آن حداکثر 30 سال است به علاوه درصد تورم سالانه آن به عنوان بیمه می پردازم. من برای سال اول 500000 و درصد تورم 10 درصد انتخاب کردم و پایان 30 سال حدود 84 میلیون تومان باید بپردازم. شرکت بیمه در پایان سی سال مبلغ 243 میلیون به من برمی گرداند یا یکجا یا به صورت مستمری. این مبلغ چه حکمی دارد؟

در صورتیکه با پولی که شما می دهید کار اقتصادی درآمدزایی انجام می دهند و از منافع آن به اضافه سرمایه مبلغ مزبور را به شما می دهند، اشکالی ندارد.

اجاره کردن ملک غصبی [اجاره]

ملکی را شخصی غصب کرده است و آن را بنا کرده است می توان به عنوان مستأجر ملک را اجاره نمایم؟

چنانچه یقین به غصبی بودن ملک دارید نمی توانید آن را اجاره کنید.

حرمت اعتنا به مواردی که برخواسته از وسواس است [وسواس]

چند مسئله در مورد طهارت و نجاست برایم پیش آمده که همواره فکر و ذهن مرا مشغول کرده است. و مرا به شدّت عذاب مى دهد، از درس و مطالعه افتاده ام و خانواده ام نیز از رفتار من به تنگ آمده اند. شما را به مقام رسول الله(صلى الله علیه وآله)قسم مى دهم، مرا نجات دهید. اگر شما بفرمائید: «اعتنا به این موارد حرام است؛ و در صورت اعتنا، به جهنم مى روى» و گناهش را به گردن بگیرید، نجات پیدا مى کنم.

به یقین اعتنا کردن شما به مواردى که برخاسته از وسواس است حرام مى باشد و باید آن را ترک کنید و ما مسؤولیت آن را به گردن مى گیریم.

شرط بندی برای نشانه گیری یک هدف [شرط بندى]

اینجانب به همراه خانواده ام به طور خودمانی هدفی را در چند متری نصب کرده و آن را با شرط بندی نشانه می رویم آیا این عمل نیز مصداق رمایه می شود؟

مانعی ندارد.

زنی که در مدت کمتر از 45 روزه دو حیض دیده است [عده عقد موقت]

اگر زن در کمتر از 45 روز، 2 بار خون حیض ببیند آیا عده اش تمام شده و یا اینکه حتماً باید 45 روز را صبر کند؟

عده اش تمام شده است.

زنی که در مدت کمتر از 45 روزه دو حیض دیده است [عدّه عقد موقت]

اگر زن در کمتر از 45 روز، 2 بار خون حیض ببیند آیا عده اش تمام شده و یا اینکه حتماً باید 45 روز را صبر کند؟

عده اش تمام شده است.

وجوب زکات برای شخص آلزایمری [شرایط وجوب زکات]

آیا زکات بر افراد حواس پرت و فراموش کار (آلزایمری) واجب است؟ معیار عقل در وجوب زکات چیست؟

در صورتیکه حواس پرتی در این حد بوده باشد چنین شخصی مکلّف به زکات و عبادات نیست.

انجام عبادات واجبه برای اشخاص آلزایمری [نماز معلولین و بیماران]

در امور عبادی مثل نماز و روزه، حکم افراد حواس پرت چیست؟ منظور حواس پرتی به حدی است که اشخاص به اشتباه گرفته شوند و وقایع جاری زندگی از خاطر برود مثل از یاد رفتن فوت همسر و زنده فرض نمودن او.

در صورتیکه حواس پرتی در این حد بوده باشد چنین شخصی مکلّف به زکات و عبادات نیست.

شرط بندی در مسابقات اسب سواری [شرط بندى]

چند مدتی است در سایت فدراسیون اسب دوانی جمهوری اسلامی ایران اقدام به شرط بندی بر روی اسب شده است که مبالغی هنگفت نیز صرف این کار می شود. اینجانب نه دارای اسب می باشم و نه سوار کار و به عنوان یک شرکت کننده در شرط بندی از شما مرجع عالی قدر چند سوال داشتم.
آیا پول پرداختی برای شرکت در مسابقه صحیح می باشد؟
آیا شرکت در چنین مسابقاتی ( شرط بندی در مسابقات اسب سواری، تیراندازی و شمشیر زنی ) مجاز است؟
پول دریافتی به عنوان برنده جایز است؟
پول دریافتی را می توان خرج کرد؟

این کار در شرع اسلام جایز نیست و سایت مزبور نباید به کار حرام دست بزند. تنها سوارکاران می توانند با هم شرط بندی کنند.

شرکت در مراسم عروسی زرتشتیان [معاشرت]

آیا زرتشتیان ایران اهل کتاب محسوب می گردند؟ اگر آنها مرا به جشن عروسی دعوت کنند شرکت در مراسم آنها و خوردن از غذای آنها حرام است یا اینکه اشکالی ندارد؟ آیا می توانم در عروسی آنها شرکت نمایم؟

زرتشتیان اهل کتابند و از غذاهای غیر گوشتی آنها می توانید استفاده کنید مگر اینکه گوشت را از بازار مسلمین تهیه کرده باشند.

عدم توانایی برای انجام نذر [احکام نذر]

چند ماه پیش روزه هایی را نذر کردم و صیغه ی نذر را نیز جاری کردم اما پس از مدتی دچار بیماری معده ای شدم که به این خاطر قادر به روزه گرفتن نیستم. اکنون اگر پیش از ماه رمضان نتوانم آن روزه های نذری را بگیرم، حکم چیست؟

در فرض سوال، تکلیفی ندارید.

عدّه زنی که در عدّه ازدواج موقت متعه شده [عده عقد موقت]

اگر زن و مردی با هم متعه کنند و بعد از نزدیکی مرد بذل مدت نماید یا مدت صیغه تمام گردد و بعد از چند روز و در طول عدّه زن، مرد به متعه خود رجوع نماید و دوباره زن را متعه نماید و در طول مدت صیغه ی جدید، نزدیکی صورت نگیرد و زن سه بار یا بیشتر عادت ماهانه ببیند، اگر مرد مجدداً بذل مدت نماید با توجه به اینکه نزدیکی صورت نگرفته آیا باز هم زن بعد از بذل مدت باید عدّه نگه دارد؟

بعد از اتمام عقد دوم باید عدّه عقد اول را ادامه دهد.

عدّه زنی که در عدّه ازدواج موقت متعه شده [عدّه عقد موقت]

اگر زن و مردی با هم متعه کنند و بعد از نزدیکی مرد بذل مدت نماید یا مدت صیغه تمام گردد و بعد از چند روز و در طول عدّه زن، مرد به متعه خود رجوع نماید و دوباره زن را متعه نماید و در طول مدت صیغه ی جدید، نزدیکی صورت نگیرد و زن سه بار یا بیشتر عادت ماهانه ببیند، اگر مرد مجدداً بذل مدت نماید با توجه به اینکه نزدیکی صورت نگرفته آیا باز هم زن بعد از بذل مدت باید عدّه نگه دارد؟

بعد از اتمام عقد دوم باید عدّه عقد اول را ادامه دهد.

کارمندی که تمام درآمد خود را به همسرش می پردازد [منافع کسب و کار]

من حدود یازده ماه است که ازدواج نموده ام و ماه دیگر سال خمسی من است. من کارمند هستم و کلیه پول های خود را تاکنون به همسرم داده ام. آیا من مسئول خمس آنها هستم؟

در فرض سوال، تکلیفی ندارید و مسئولیت خمس به عهده ی همسر شما است.

ترک نماز جماعت از روی بی اعتنایی [اهمیّت نماز جماعت]

در رساله شما به این جمله برخوردم که «هر کس نماز جماعت را از روی بی اعتنایی و سبک شمردن ترک کند نماز او حرام است» سبک شمردن و بی اعتنایی یعنی چه؟ آیا کسی که نماز می خواند به صورت فرادا (بدون نماز جماعت) کار حرام و گناه انجام می دهد؟ بهتر نیست که این فرد نماز نخواند؟ چون در هر دو صورت فعل حرام از او سر می زند.

منظور این است که اگر شرایط رفتن به نماز جماعت برای انسان فراهم باشد و نرفتن شخص به نماز جماعت به خاطر بی اعتنایی و اهمیت ندادن به جماعت مسلمین باشد همین عمل حاضر نشدن در جماعت حرام است نه اینکه نماز حرام باشد و نخواندن نماز خودش عمل حرام دیگری است و سبب عذاب شدیدتر می شود.

رجوع به بذل در عدّه طلاق خلع [طلاق خلع]

بنده و خانمم با شکایت و تقاضای ایشان به عنوان خوانده به صورت طلاق خلعی از یکدیگر جدا شده‌ایم اما نامبرده قبل از پایان عده و بدون اطلاع اینجانب اقدام به شکایت مبنی بر تقاضای مهریه نموده است، با توجه به اینکه طلاق در اردیبهشت ماه سال 1388انجام شده و برگه احضاریه شورای حل اختلاف تازه به دست من رسیده و در تمام این مدت به هیچ عنوان راضی به زندگی مجدد با ایشان نبوده و نمی‌باشم خواهشمند است بفرمایید آیا مهریه به ایشان تعلق می‌گیرد یا خیر؟

در طلاق خلع هرگاه زن قبل از پایان عدّه تقاضای بازگشت بذل کند باید به او بدهد و طلاق مبدّل به طلاق رجعی می شود و شوهر حقّ رجوع دارد و لازم است زن در حین بازگشت به مهریه قبل از گذشتن عدّه به شوهر اطلاع دهد.

رجوع به بذل در عدّه طلاق خلع [مهریه]

بنده و خانمم با شکایت و تقاضای ایشان به عنوان خوانده به صورت طلاق خلعی از یکدیگر جدا شده‌ایم اما نامبرده قبل از پایان عده و بدون اطلاع اینجانب اقدام به شکایت مبنی بر تقاضای مهریه نموده است، با توجه به اینکه طلاق در اردیبهشت ماه سال 1388انجام شده و برگه احضاریه شورای حل اختلاف تازه به دست من رسیده و در تمام این مدت به هیچ عنوان راضی به زندگی مجدد با ایشان نبوده و نمی‌باشم خواهشمند است بفرمایید آیا مهریه به ایشان تعلق می‌گیرد یا خیر؟

در طلاق خلع هرگاه زن قبل از پایان عدّه تقاضای بازگشت بذل کند باید به او بدهد و طلاق مبدّل به طلاق رجعی می شود و شوهر حقّ رجوع دارد و لازم است زن در حین بازگشت به مهریه قبل از گذشتن عدّه به شوهر اطلاع دهد.

خوردن گوشت زرافه و گوزن [حیوانات حلال گوشت]

خوردن گوشت زرافه و گوزن چه حکمی دارد؟

اشکالی ندارد.

استناد ذبح شرعی به آیات قرآن [ذبح]

در قرآن کریم شأن نزول آیاتی که ما را مجاب به رعایت ذبح شرعی می کند کدامند؟ در حقیقت استناد اسلام به رعایت ذبح شرعی از چه زمانی آغاز شده است؟

آیات 118 و 119 سوره ی مبارکه ی «انعام» و آیه ی 3 سوره ی مبارکه ی «مائده»
جهت روشن تر شدن پاسخ سوال خود به کتاب «تفسیر نمونه» جلد های 5 و 6، ذیل آیات 118 و 119 سوره ی «انعام» و 3 سوره ی «مائده» مراجعه فرمایید.

تهیه گوشت شتر از اهل سنت [حیوانات حلال گوشت]

اینجانب مدتی برای مصرف گوشت از بندر ترکمن گوشت شتر تهیه می کردم. یکی از روحانیون بیان داشتند که ذبح شتر (چون در منطقه سنی نشین است) بدون نحر انجام می شود. اولاً تکلیف گوشت مصرف شده چیست؟ ثانیاً با پیگیری امام جمعه گرگان و سایر روحانیون قول گرفته اند که نحر انجام شود. آیا این قول کفایت می کند یا باید بررسی دقیق نمود؟

در صورتیکه آنها قول دهند می توانید به قول شان عمل کنید و جستجو لازم نیست و آنچه تاکنون نمی دانسته اید اشکالی ندارد.

جوشاندن سرکه [حکم انواع خوردنى ها و نوشیدنى ها]

جوشاندن سرکه آیا اشکال دارد؟

جوشاندن سرکه مانعی ندارد.

گوشت های منجمدی که از خارج وارد شده [مواد غذایی وارداتی]

در شهر ما گوشت های منجمد با نام گوشت برزیلی به فروش می رسد. آیا مصرف این گوشت ها اشکال شرعی دارد یا نه؟ چون معلوم نیست ذبح اسلامی شده است یا خیر.

چنانچه از بازار مسلمین و از دست مسلمان خریداری شود و احتمال بدهید که فروشنده از ذبح شرعی آنها تحقیق نموده، حلال است.

ادرار نوزاد شیرخواره [بول و مدفوع]

آیا ادرار نوزاد تا زمان شیرخوارگی برای مادر طاهر است و مادر می تواند با بدن و لباسی که از ادرار نوزادش خیس شده نماز بخواند؟

خیر، نجس است و باید آن را تطهیر کند.

استفاده از تخم مرغ خونی [حکم انواع خوردنى ها و نوشیدنى ها]

حکم استفاده از تخم مرغ خونی چیست؟ آیا می توان قسمت خونی را برداشت و بقیه را استفاده کرد؟

قسمت خونی را برمی دارند و استفاده از باقیمانده اشکالی ندارد.

وظیفه ی میهمان و مستأجر در قبلا نجس کردن خانه [احکام نجاسات]

اگر مهمان، خانه صاحب خانه را نجس کند آیا باید به او بگوید؟ کلاً تکلیف چیست؟
اگر مستأجر، خانه صاحب خانه را نجس کند چطور؟ در صورتیکه دیگر مستأجر آن خانه نباشد باید چگونه عمل کند؟

در صورتیکه چیزی باشد که از آن به عنوان پاک استفاده می کنند احتیاط واجب آن است که بگوید

انحراف بیست تا سی درجه ای کاسه توالت با قبله [ رو به قبله و پشت به قبله نبودن]

در خانه ای که امسال آمده ایم متوجه شده ایم کاسه توالت با کمی زاویه حدود بیست تا سی درجه انحراف نسبت به قبله است (یعنی قبله کمی متمایل به راست است ولی جهت کاسه توالت کمی متمایل به چپ است) با توجه به اینکه قرارداد بسته شده و ما ساکن شده ایم تکلیف چیست؟

سزاوار است حداقل چهل و پنج درجه از قبله انحراف داشته باشد در غیر اینصورت باید طوری بنشیند که رو به قبله یا پشت به قبله نباشید.

فسخ بذل مهریه توسط زوجه [مهریه]

آیا بذل مهریه توسط زوجه (غیر معوض) قابل فسخ می باشد؟ زوج ادامه ی زندگی زناشویی را به کسر مهریه توسط زوجه مشروط کرده بود و بعد از صورت گرفتن این امر (پس از آخرین امضاهای قانونی) منکر شد و جهت دادخواست طلاق اقدام نمود (فریب در وعده).

در صورتیکه زوج، زوجه را در این زمینه فریب داده بخشش او باطل است.

تراشیدن ریش و برداشتن ابرو برای مردان [زینت آقایان]

تراشیدن ریش و برداشتن ابرو برای مردان چه حکمی دارد؟

در مورد ریش تراشی، احتیاط در ترک آن است، ولى چنانچه قسمت چانه باقى بماند، که گاه به آن ریش پروفسورى گفته مى شود، کافى است. و جوانانى که محاسن آنها به صورت نامنظّم روئیده مى توانند آن را بتراشند تا به صورت کامل درآید.
در مورد آرایش، جایز نیست مردان خود را شبیه زنان کنند، ولى اصلاح جزیى و مرتّب کردن بعضى از قسمتها که منظره خوشایندى ندارد، اشکالى ندارد.

اقتدا به کسی که ریش خود را می تراشد [شرایط امام جماعت]

اگر کسی ریش خود را بتراشد آیا می توان در نماز به او اقتدا کرد؟

احتیاط آن است که به چنین امام جماعتی اقتدا نکنید.

مهریه عندالستطاعه [مهریه]

آیا مهریه ی عندالاستطاعه از نظر شرعی ایراد دارد؟ آیا حق حبس که از حقوق زن است پایمال نمی شود؟

اشکال شرعی ندارد و حق زن ضایع نمی شود زیرا خودش با آن موافقت کرده است.

ظاهر نمودن النگو در برابر نامحرم [حجاب بانوان]

در دست داشتن النگو برای بانوان در صورتیکه تا مچ دست به وسیله ی پوشش ساقبند، دست تا مچ پوشیده کامل باشد و النگو بر روی ساقبند قرار گرفته باشد، آیا رویت شدن آن توسط نامحرم و یا رعایت نکردن آن در مورد دید نامحرمان از جمله برادر شوهر و غیره ایراد دارد؟

آری، ظاهر کردن زینت های باطن مانند النگو هرچند بدون ظاهر کردن دست باشد اشکال دارد.

تراشیدن موی سر محرم توسط شخص غیر محرم [محرمات احرام]

هرگاه شخصى که از احرام خارج شده موهاى شخص محرم را بتراشد یا کوتاه کند،یا یکى دیگر از کارهایى که بر محرم حرام است براى او انجام دهد،مانند گرفتن ناخن یا زینت کردن او و امثال آن، چه حکمى دارد؟

در صورتى که محرم به میل و اختیار حاضر به این کار شود، مرتکب کار حرامى شده و باید کفّاره بدهد; ولى چنانچه بدون اختیار، یا از روى فراموشى بوده، کفّاره اى براى هیچ کدام ندارد.

بخشش مدت در عقد موقت [احکام عقد موقت]

منظور از بخشش عقد موقت هنگام عقد دائم چیست؟ آیا بخشش در دل کافی است؟

باید به زبان بیاورد که باقیمانده مدت عقد موقت را بخشیدم.

نزدیکی مجدد با همسر پس از انزال [موجبات جنابت]

آیا اشکالی دارد پس از نزدیکی با همسر (پس از انزال) بدون غسل کردن، فوراً دوباره نزدیکی کرد؟ آیا پس از دو بار نزدیکی متوالی، باید دو بار غسل نمود؟

اشکالی ندارد ولی بهتر است وضو بگیرید و یک غسل کافی است.

اموالی که از غیر مسلمانان گرفته شده [متفرقه خمس]

اینجانب یک سری وسایل منزل را بدون پرداخت پول از افراد غیر مسلمان دریافت کرده ام. آیا استفاده از آنها صحیح است یا باید وجه آن را یا خمس آن را بپردازم؟ چگونه باید وجه آن را پرداخت کنم؟

در صورتیکه از غیر کفار حربی باشد باید وجه آن را بپردازید مگر اینکه آنها رضایت دهند، در اینصورت خمس ندارد ولی اگر از کفار حربی بگیرید احتیاط آن است که خمس آن را بپردازید.

پولی که جهت ثبت نام ماشین سواری واریز شده [منافعى که خمس ندارد]

اینجانب با مشقت فراوان توانسته ام مبلغ چهار میلیون تومان جهت ثبت نام اتومبیل به حساب شرکت واریز نمایم در حالیکه سال خمسی من فرارسیده و هنوز ماشین را به من تحویل نداده اند. با توجه به اینکه بدهی های فراوان دارم آیا خمس به من تعلق می گیرد؟

چنانچه برای استفاده شخصی (نه کسب درآمد) ثبت نام نموده اید و به آن نیاز دارید، مبلغ واریز شده مشمول خمس نیست.

تهیه مایحتاج سال بعد، قبل از سال خمسی [منافعى که خمس دارد]

بنده در اواخر اسفند ماه یک پالتو خریدم تا از آن در زمستان سال بعد استفاده کنم. سال خمسی من تیرماه است (یعنی قبل از رسیدن زمان استفاده آن پالتو) آیا باید خمس آن را بدهم؟

در فرض سوال، خمس دارد.