امام رضا (ع ) :انما جعلت الجماعة لئلا یکون الاخلاص والتوحید و الاسلام و العبادة لله الاظاهرا مکشوفا مشهورا

نماز جماعت قرار داده شده است ، تا اخلاص و یگانگی و اسلام و عبادت برای خداوند آشکار، باز و ظاهرباشد.

بحث درباره نماز جماعت

علت نماز جماعت

امام رضا (ع ) :انما جعلت الجماعة لئلا یکون الاخلاص والتوحید و الاسلام و العبادة لله الاظاهرا مکشوفا مشهورا

نماز جماعت قرار داده شده است ، تا اخلاص و یگانگی و اسلام و عبادت برای خداوند آشکار، باز و ظاهرباشد.

(وسائل الشیعه ، ج 5، ص .372 بحار الانوار، ج ,88 ص 12 )

 اقتدا به امام جماعت اهل ولایت

امام رضا (ع ) :و لا تصلی خلف فاجر و لایقتدی الا باهل الولایة

پشت سر آدم فاجر نماز نخوان ، اقتدا فقط بر شخص اهل ولایت اهل بیت عصمت و طهارت جایز است .

( تحف العقول ، ص 308)

حدیثی از امام موسی کاظم علیه السلام درباره نماز جماعت

قال ابوالحسن موسی بن جعفر علیه السلام: إن الصلاة فی الصف الاول کالجهاد فی سبیل الله عزوجل.

امام موسی بن جعفر علیه السلام فرمود: نماز در صف اول جماعت همانند جهاد در راه خداوند متعال است.

(وسائل الشیعه، ج5، ص 387)

ثواب اقتدا به عالم

امام صادق (ع ) :الصلاة خلف العالم بالف رکعة

نماز در پشت سر یک عالم برابر هزار رکعت است .

  ( بحار الانوار، ج ,88 ص 5 )

 نماز و وحدت اسلامی

امام صادق (ع ) :من صلی معهم فی الصف الاول کان کمن صلی خلف رسول الله (ص ) فی الصف الاول

کسی که در صف اول نماز جماعت اهل سنت شرکت نماید، مانند آن است که در صف اول پشت سر پیامبر (ص ) نماز خوانده باشد.

 ( وسائل الشیعه ، ج 3، ص 381 (

 تأخیر نماز به خاطر جماعت

امام صادق (ع ) :عن جمیل بن صالح انه سال ابا عبدالله - علیه السلام - ایهما افضل ؟ یصلی الرجل لنفسه فی اول الوقت اویؤخرها قلیلا و یصلی باهل مسجده اذا کان امامهم ؟ قال : یؤخر و یصلی باهل مسجده اذاکان الامام

 جمیل بن صالح از امام صادق (ع ) سؤال کرد: کدام یک از این دوافضل است : انسان در اول وقت نمازش را بخواند یا مقداری نماز را تأخیربیندازد تا بااهل مسجد به جماعت نماز بخواند، زمانی که مسجد امام جماعت دارد؟ حضرت فرمود:نماز را به تأخیربینداز، با اهل مسجد نماز بخوان ، زمانی که مسجد امام جماعت دارد.

  ( وسائل الشیعه ، ج 5، ص 388 )

 آفات بی میلی به مساجد

امام صادق (ع ) :و من صلی فی بیته جماعة رغبة عن المساجد فلا صلاة له و لمن صلی معه الامن علة تمنع من المسجد

و هر کس از روی بی میلی به مساجد در خانه اش هر چند نماز جماعت بخواندبرای او نمازی  نخواهد بودو حتی برای کسانی که با او نماز خوانده اند، مگرآن که واقعا علتی مانع از حضور درمسجد بوده باشد.

  ( امالی الطوسی ، ج 2، ص 307)

 به نمازگزار در جماعت خوش گمان باشید

امام صادق (ع ) :من صلی خمس صلوات فی الیوم واللیلة فی جماعة فظنوا به خیرا و اجیزواشهادته

هر که پنج نماز شبانه روز را به جماعت می خواند به او خوش گمان باشید وگواهی اش را بپذیرید.

  ( بحار الانوار، ج ,88 ص 8. وسائل الشیعه ، ج 5، ص 371)

امام جماعت فکر مأمومین

امام صادق (ع ) :ینبغی للامام ان یکون صلاته علی صلاة اضعف من خلفه

بر امام جماعت شایسته است که نمازش بر اساس نمازضعیفترین مأمومین خودباشد (نماز را در حال نماز جماعت طولانی  نکند).( من لا یحضره الفقیه ، ج 1، ص 381 (

 فلسفه ی نماز جماعت

یکی از یاران امام صادق علیه السلام از آن حضرت فلسفه ی نماز جماعت را پرسید که چرا و به چه علت نماز یومیه را به جماعت بخوانیم؟

امام صادق علیه السلام در پاسخ چنین فرمودند:

«انما جعلت الجماعة و الاجتماع الی صلوة لکی یعرف من یصلی ممن لایصلی و من یحفظ مواقیت الصلوة ممن یضیع و لو لا ذلک لم یمکن احدا ان یشهد علی احد بالصلاح لان من لم یصل فی جماعة فلا صلوة له بین المسلمین لان رسول الله (صلی الله علیه و آله) قال: لاصلوة لمن لم یصل فی المسجد مع المسلمین الا من علة »

»همانا نماز جماعت و اجتماع برای مسلمین مقرر شد تا شناخته شود نمازگذار از بی نماز، و کسی که نماز خویش را در اوقاتش بجا آورد و نمازش را مراقبت می کند از کسی که نمازش را ضایع می گرداند.

و اگر چنین نبود کسی به صلاحیت و طهارت و پاکی کسی شهادت نمی داد و به همین دلیل است که کسی که نمازش را با جماعت نخواند در بین ما مسلمانان بی نماز است زیرا رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که بدون علت و عذر نمازش را با مسلمین در مسجد برگزار نمی کند بی نماز است.(آثار نمازگزار بر او مترتب نمی گردد(

وسائل ج 5، ص 377 به نقل از رساله حقوق امام سجاد / شرح نراقی

 اقتدا به سه گروه ممنوع است

امام صادق (ع ) :ثلاثة لا یصلی خلفهم :المجهول ، و الغالی و ان کان یقول بقولک ، و المجاهربالفسق و ان کان مقتصدا

پشت سر سه گروه نماز نخوان (اقتداء نکن ):1- پشت سر شخص ناشناخته .2- مرد غلو کننده ، هر چند که امامی و هم عقیده تو باشد.3-شخص متظاهر به فسق و گناه ، اگر چه مردی میانه رو و معقول باشد.

 ( خصال صدوق ، ص 154)

شرط قبولی نماز است

حضرت باقر علیه السلام فرمودند : ... من ترکها رغبه عنها و عن جماعه المؤمنین لغیر عذر و لا لعله فلا صلاه له ؛

هر کس که از روی بی اعتنایی در نماز جماعت شرکت نکند و عذر و مریضی هم نداشته باشد نمازش قبول نمی شود

. مستدرک الوسائل ، ج 6 ، ص 450

 آفات بی نظمی در نماز جماعت

امام باقر (ع ) :ینبغی للصفوف ان تکون تامة متواصلة بعضها الی بعض ، و یکون بین کل صفین قدر مسقطجسد الانسان اذا سجد

سزاواراست که صفها کامل و به هم پیوسته باشند، و میان دو صف فاصله به اندازه ای باشد که یک انسان بتواند سجده کند و اگر در نماز جماعت فاصله دو صف جلو و عقب کمتر از این باشد، چنین نمازی نماز کامل و درستی نیست .

  ( دعائم الاسلام ، ج 1، ص 155)

اما حق امام جماعت این است که

امام سجاد علیه السلام فرموده اند:

و اما حق امامک فی صلاتک فان تعلم انه قد تقلد السفارة فیما بینک و بین الله والوفادة الی ربک و تکلم عنک و لم تتکلم عنه و دعا لک و لم تدع له و طلب فیک و لم تطلب فیه و کفاک هم المقام بین یدی الله والمسالة له فیک و لم تکفه ذلک فان کان فی شیی ء من ذلک تقصیر کان به دونک و ان کان آثما لم تکن شریکه فیه و لم یکن له علیک فضل فوقی نفسک بنفسه و وقی صلاتک بصلاته فتشکر له علی ذلحق امام جماعت این است که بدانی او سفارت بین تو و پروردگارت و نمایندگی به سوی پروردگارت را به عهده گرفته و از طرف تو صحبت می کند و تو از طرف او سخن نمی گویی.او برای تو دعا می کند و تو برای او دعا نمی کنی. او در مورد تو طلب می کند و تو در مورد او طلب نمی کنی. تو را از اندوه [و هول و هراس] ایستادن در مقابل خداوند و درخواست از او در مورد تو کفایت می کند ولی از او کفایت نمی کنی.

و اگر در بخشی از آن تقصیری باشد، به وسیله اوست نه به وسیله تو، و اگر گناهکار باشد تو شریک او در آن گناه نیستی و او بیش از تو سهمی نخواهد برد.

پس او جان تو را با جان خودش حفظ کرد و نماز تو را با نماز خودش محافظت نمود. پس باید به اندازه این خدمات و زحمات از او تشکر کنیک»

رساله حقوق امام سجاد / شرح نراقی

صف اول نماز جماعت

قال علی (علیه السلام): افضل الصفوف اولها و هو صف الملائکه و أفضل المقدم میامن الام

بهترین صفهای نماز جماعت، صف اول است که صف ملائکه است و بهترین جای صف اول، سمت راست امام است.

بحارالانوار ج88، ص 18.

و قال علی (علیه السلام): سدوا فرج الصفوف. و من استطاع ان یتم الصف الاول او الذی یلیه فلیفعل ذلک احب الی نبیکم. و تموا لصفوف، فان الله و ملائکته یصلون علی الذین یتمون الصفوف.

صفوف خالی نماز جماعت را پر کنید. و هر کسی که قدرت دارد صف اول را کامل کند یا پهلوی صف اول را پر کند، این کار را انجام دهد. به درستی که این کار نزد پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) پسندیده است. و صفهای نماز جماعت را کامل کنید، به درستی که خدا و ملائکه درود می فرستند بر آنان که صفوف را تکمیل کنند.

جامع احادیث الشیعه، ج6، ص 474.

 برتری خاص نماز جماعت صبح

قال علی (علیه السلام): من صلی الفجر فی جماعه رفعت صلوته فی الصلوه الابرار و کتب یومئذ فی وفد المتقین.

کسی که نماز صبح را به جماعت بخواند، نمازش در میان نیکان بالا برده می شود و آن روز «نام او» در جرگه پارسایان نوشته شود.

دعائم الاسلام، ج1، ص 153.

 مدت زمان نمازجماعت

قال علی (علیه السلام): و اذا قمت فی صلوتک للناس، فلا تک منفرا و لا مضیعا. فان فی الناس من به العله و له الحاجه.

و هنگامی که به نماز جماعت برای مردم می ایستی، باید نمازت نه نفرت آور و نه تضییع کننده باشد. (نه آنقدر آن را طول بده که موجب تنفر مأمومین شود و نه آنقدر سریع که نماز را ضایع کنی) چرا که در بین مردمی که با تو به نماز ایستاده اند، هم بیمار وجود دارد و هم افراد حاجتمند هست.

نهج البلاغه، نامه 52.

 رعایت حال نمازگزاران در نماز جماعت

قال علی(علیه السلام): و صلوا بهم صلوه أضعفهم و لا تکنوا فتانین.

و با مردم همانند ناتوان ترین آنان نماز بگزارید. (با طول دادن آن موجبات زحمت آنان را فراهم نیاورید) و سبب فتنه و فساد نباشد.

نهج البلاغه، نامه 52.

 مواظبت بر نماز جماعت

قال علی (علیه السلام): مروه الحضر قراءه القران و مجالسه العلما و النظر فی الفقه و المحافظه علی الصلوه فی الجماعات.

جوانمردی در هنگام حضور در وطن شامل تلاوت قرآن و هم نشینی با علماء و نگریستن در احکام دین و مواظبت بر نماز خواندن در جماعتها است

بحارالانوار، ج88، ص 10.به نقل از سایت راسخون

 محرومیت از امور اجتماعی

بلغه ان قوما لا یحضرون الصلوة فی المسجد. فخطب فقال: ان قوما لا یحضرون الصلوة معنا فی مساجدنا، فلا یواکلونا و لا یشاربونا و لا یشاورونا و لایناکحوا و لا یاءخذوا من فیئنا شیئا، او یحضروا معنا صلوتنا جماعه.

به امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) خبر رسید که گروهی برای نماز در مسجد حاضر نمی شوند. حضرت خطبه ای خواند و در آن خطبه چنین فرمود: به درستی که گروهی برای نماز در مساجد ما حاضر نمی شوند. پس با ما هم، نه غذا بخورند، نه آب بیاشامند و نه مشورت کنند و نه از ما (زن) بگیرند و از غنائم ما چیزی اخذ نکنند، تا این که در نماز جماعت با ما حاضر شوند.

دعائم الاسلام، ج1، ص 151.

اجر ، پاداش و ثواب  فراوان نماز جماعت

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند : صلاه الرجل فی جماعه ، خیر من صلاته فی بیته أربعین سنه . قیل یا رسول الله ! صلاه یوم ؟ فقال : صلاه واحده ؛

نمازی که شخص با جماعت می خواند بهتر است از این که در خانه اش چهل سال نماز بگزارد . گفته شد ای رسول خدا ! نماز یک روز بهتر از نماز چهل است؟ فرمود : یک نماز

. مستدرک الوسائل ، ج 6 ، ص 446

 

و همچنین حدیث جالبی در بیان فضیلت نماز جماعت است که قسمتی از آن ‏در رساله‏های عملیه هم ذکر شده است. ترجمه تمام حدیث چنین است

اگر اقتدا کننده ۱ نفر باشد، پاداش ۱۵۰ نماز داده می‏شود

اگر اقتدا کننده ۲ نفر باشد، پاداش ۶۰۰ نماز داده می‏شود

اگر اقتدا کننده ۳ نفر باشد، پاداش ۱۲۰۰ نماز داده می‏شود

اگر اقتدا کننده ۴ نفر باشد، پاداش ۲۴۰۰ نماز داده می‏شود

اگر اقتدا کننده ۵ نفر باشد، پاداش ۴۸۰۰ نماز داده می‏شود

اگر اقتدا کننده ۶ نفر باشد، پاداش ۹۶۰۰ نماز داده می‏شود

اگر اقتدا کننده ۷ نفر باشد، پاداش ۱۹۲۰۰ نماز داده می‏شود

اگر اقتدا کننده ۸ نفر باشد، پاداش ۳۶۴۰۰ نماز داده می‏شود

اگر اقتدا کنندگان و امام جماعت ‏به ۱۰ نفر رسیدند، پاداش‏۷۲۸۰۰ نماز دارد.  

ولی، همین که عدد افراد از ده نفر گذشت، اگر تمام آسمانها کاغذ و دریاها مرکب و درختها قلم و جن و انس و ملائکه نویسنده شوند نمی توانند ثواب یک رکعت آن را بنویسند.

مستدرک الوسائل، ج ۱ ص ۴۸۷، رساله حضرت امام، مسئله ۱۴۰۰

 

قال رسول الله صلی الله علیه و اله:

و من مشی الی مسجد یطلب فیه الجماعه کان له بکل خطوه سبعون الف حسنه، و یرفع له من الدرجات مثل ذلک، فان مات و هو علی ذلک و کل الله به سیعین الف ملک یعودونه فی قبره و یبشرونه و یونسونه فی وحدته و بستغفرون له حتی یبعث ؛

 کسی که به قصد شرکت در نماز جماعت به سوی مسجد گام بر می دارد . خداوند متعال در مقابل هر گامی که بر می دارد هفتاد هزار حسنه به او پاداش می دهد و به همین میزان نیز درجات وی بالا خواهد رفت و اگر درچنین حالی بمیرد ؛ خداوند متعال هفتاد هزار فرشته را مامور می نماید تا در قبر به دیدار او رفته ، وی را بشارت دهندو در تنهایی قبر انیس او باشند و تا روز قیامت برایش طلب آمرزش کنند.

مکارم الاخلاق ج۲ ص ۳۷۵

 حضور در نماز جماعت با قصد پاک

پیامبر (ص ) :من اتی الجماعة ایمانا واحتسابا استأنف العمل

کسی  که در نماز جماعت با ایمان و قصد پاک و خشنودی خداداخل شود،اعمال خود را از سر گیرد. (کنایه از این است که گناهان گذشته اش بخشیده می شود)

 ( ثواب الاعمال ، ص 87(

 نماز جماعت سبب ورود به بهشت

پیامبر (ص ) :فما من مؤمن مشی الی الجماعة الا خلف الله علیه اهوال یوم القیامة ، ثم یأمر به الی  الجنة

پس مؤمنی نیست که در راه نماز جماعت قدم بردارد مگر این که خداوندتبارک و تعالی  ترس وهراس روز قیامت را برای او سبک می گیرد، سپس او راامر می کند به ورود به بهشت .

 ( وسائل الشیعه ، ج 5، ص 372 )

 استجابت دعا

پیامبر (ص ) :ان الله یستحیی  من عبده اذا صلی فی جماعة ثم سأله حاجة ان ینصرف حتی یقضیها

زمانی که بنده ای  نمازش را به جماعت بخواند، خداوند از او حیاء می کند، وهنگامی  که از او طلب حاجت کرد، منصرف نشود، مگراین که حاجتش رابرآورد.

 ( بحار الانوار، ج ,88 ص 4)

 شفاعت پاداش نماز جماعت

پیامبر (ص ) :ان الله وعد ان یدخل الجنة ثلاثة نفور بغیرحساب و یشفع کل واحد منهم فی ثمانین الفا، المؤذن و الامام ، و رجل یتوضا ثم یدخل المسجد فیصلی فی  الجماعة

همانا خداوند به سه گروه وعده داد، بدون حساب واردبهشت شوند، و هریک از این سه گروه (روز قیامت ) می توانند هشتاد هزار نفر راشفاعت کنند وآنها عبارتند از: 1- مؤذن . 2- امام جماعت . 3- کسی که وضو بگیرد،سپس داخل مسجد شود و نماز را به جماعت به جا آورد.

  ( مستدرک الوسائل ، ج 1، ص 488 )

 عبور از صراط

پیامبر (ص ) :و من حافظ علی الجماعة حیثما کان مر علی الصراطکالبرق الخاطف اللامع فی اول زمرة مع السابقین

کسی که محافظت و مداومت بر نماز جماعت کند، مانند برق سریع ودرخشان همراه نخستین گروه بهشتیان از روی صراط می گذرد.

 ( ثواب الاعمال ، ص 343)

 خشنودی خداوند

پیامبر (ص ) :ثلاثة یضحک الله الیهم : الرجل اذاقام باللیل یصلی و القوم اذا صفوا فی الصلاة ، و القوم اذا صفوا فی قتال العدو

سه گروهند که خداوند از آنان خشنود است :1- کسی که نماز شب می خواند.2- جمعی که نماز جماعت تشکیل می دهند.3- دسته ای که در برابردشمن در راه خدا صف آرایی  کرده اند.

  ( ثواب الاعمال ، ص 96 (

 فضیلت تکبیر اول

پیامبر (ص ) :التکبیرة الاولی مع الامام خیر من الدنیاو ما فیها

تکبیر اول را با امام جماعت گفتن بهتر است از دنیا و آنچه در آن است .

  ( مستدرک الوسائل ، ج 1، ص .488 بحار الانوار، ج ,88 ص 15 )

 نمازهای پنج گانه با جماعت

پیامبر (ص ) :من صلی  الخمس فی الجماعة وحافظ علی الجمعة فقد اکتال الاجر بالمکیال الاوفی و قال تعالی : "ثم یجزیه الجزاءالاوفی "

کسی که نماز پنج وقت خود را به جماعت بخواند و به نماز جمعه حاضرشود،پس به تحقیق اجر خود را به حد کافی دریافت کرده است . سپس رسول خدا (ص ) این آیه کریمه را تلاوت فرمود: "پس جزا داده شود بر آن ، جزای کاملتر".

 ( جامع احادیث الشیعه ، ج 6، ص 386)

نماز با جماعت

پیامبر (ص ) :لو یعلمون ما فی العشاء و الفجر لاتوهما ولو حبوا

اگر بدانند آنچه را که در خواندن نماز عشاء و صبح با جماعت هست به آن می آیند، هر چند با زانوها و دستها باشد، مانند راه رفتن کودک با نشستن گاه خود.

  ( اصول وافی ، ج 2، ص 149 )

آفات بی نظمی در نماز جماعت

پیامبر(ص ) :کان رسول الله - صلی الله علیه و اله - یمسح مناکبنا فی الصلوة و یقول :استووا و لا تختلفوا فتختلف قلوبکم

رسول خدا (ص ) شانه های نمازگزاران را در نماز جماعت می گرفت و منظم می کرد، ومی فرمود: مساوی و منظم باشید، نامنظم و جدا از هم نباشید که قلبهای شما از یکدیگرجدا می شود.

  ( جامع احادیث الشیعه ، ج 6 ، ص 470 )

محافظت بر صف اول

پیامبر (ص ) :و من حافظ علی الصف الاول و التکبیرة الاولی لا یؤذی مسلما اعطاه الله من الاجر ما یعطی المؤذنون فی الدنیا و الاخرة

کسی که محافظت و مداومت بر صف اول و تکبیر اول نماید، و مسلمانی  رااذیت نکند، خداوند به او اجری معادل اجری که مؤذن در دنیا و آخرت دریافت می کند، عطاخواهد کرد.

 ( وسائل الشیعه ، ج 5، ص 387)

صف اول نماز جماعت

قال رسول الله صلی الله علیه و اله و سلم: ان الله و ملائکته یصلون علی الذین یصلون الصوف الاول.

پیامب رخدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: خدا و فرشتگانش بر کسانی که صفهای اول نماز جماعت- را بهم پیوند می دهند، درود می فرستند

کنزالعمال، ج7، ص 633.

 

چگونگی صف بستن در نماز جماعت

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم): استووا تستوقلوبکم و تماسوا تراحموا.

پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: صفهای نماز جماعت را هماهنگ و تنظیم نمائید تا دلهایتان متعادل شود و شانه ها در تماس با هم باشد، تا مهربانی افزوده شود.

کنزالعمال، ج7، ص 623.

 

برتری خاص نماز جماعت صبح

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرموده است: لان اصلی الصبح فی جماعه احب الی من ان اصلی لیلتی حتی اصبح.

اگر نماز صبح را به جماعت بخوانم، در نظرم محبوب تر از عبادت و شب زنده داری تا صبح است.

کنزالعمال، ج8، ص 22792.

 رعایت حال نمازگزاران در نماز جماعت

قال علی (علیه السلام): و قد سئلت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) حین وجهنی الی الیمن کیف اصلی بهم؟ فقال صل بهم کصلوه اضعفهم و کن بالمؤمنین رحیما.

هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) مرا به سوی یمن می فرستاد، از ایشان پرسیدم: چگونه با آنان نماز بخوانم؟ آن حضرت فرمود؟ نمازی بخوان همچون نمازی که ناتوان ترین آنها می خواند و نسبت به مؤمنان رحیم و مهربان باش.

نهج البلاغه، نامه 52.

و همچنین

قال علی (علیه السلام): آخر ما فارقت علیه حبیب قلبی اءن قال: یا علی! اذا صلیت فصل صلوة اءضعف من خلفک و لا تتخذن مؤذنا یاءخذ علی اءذانه اءجرا.

آخرین لحظه ای که از محبوب دلم حضرت رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) جدا شدم، به من فرمود: یا علی! چون با مردم نماز خواندی، نماز ناتوان تری کسی را که پشت سرت قرار گرفته بجای آور. و مؤذنی را که برای اذان گفتن مزد دریافت کند به کار اذان مگمار

محجه البیضاء، ج2، ص 12.

و همچنین

پیامبر (ص ) :انی لأکون فی  الصلوة فاسمع بکاء الصبی فاخفف مخافة ان اشق علی  امه

من گاهی در حال نماز که هستم صدای گریه کودکی رامی شنوم و نماز راسبک و کوتاه می کنم، چرا که می ترسم مادرش را به رنج افکنم .

  ( کنز العمال ، ج 7، ص ,601 حدیث 20455)

 مواظبت بر نماز جماعت

عبدالله بن عباس روایت می کند که رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «من سمع المنادی فلم یمنعه من اتباعه عذر قالوا: و ما العذر؟ - قال خوف او مرض لم تقبل منه الصلاة التی صلی»

کسیکه أذان را شنید و در إجابت کردن آن عذری او را منع نکرد، -گفتند عذر مانند چه؟ فرمود: مانند ترس از دشمن، و یا مرض؛- نماز او قبول نمی شود.

سنن أبی داود، ج1، ص 164.

همچنین در حدیث دیگری روایت می کند که آن حضرت (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «من سمع النداء فلم یأته فلا صلاة له إلا من عذر»

کسیکه أذان را بشنود ولی به نماز جماعت حضور نیابد نماز از او قبول نمی شود، مگر اینکه عذر داشته باشد.

وسائل الشیعه، ج55، ص 375..

 از أبی الدرداء (رض) روایت است که فرمود از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیدم که می فرمود:

«ما من ثلاثه فی قریه و لا فی بدو لا تقام فیهم الصلاه الا قداستحوذ علیهم الشیطان فعلیکم بالجماعه فانما یاکل الذنب من الغنم القاصیه»

هر سه نفری که در قریه و یا بادیه نشینی باشند و نماز جماعت را بر پا نکنند، کسانی هستند که شیطان بر دل آنان سخت احاطه کرده، پس بر شماست که به جماعت حاضر شوید، زیرا گرگ همیشه گوسفندی را که از چوپان دور شده می خورد.

صحیح سنن النسائی حدیث 8461/ 281.

 آثار نماز جماعت

پیامبر (ص ) :من صلی اربعین یوما جماعة یدرک التکبیرة الاولی ، کتب له برائتان برائة من النارو برائة من النفاق

کسی که نماز خود را با جماعت و با درک تکبیر اول نماز، چهل روز انجام دهد، خداوند دو برائت را برای او مقرر می سازد: 1- برائت از آتش دوزخ .2- برائت از نفاق .

  ( بحار الانوار، ج ,88 ج 4(

 

اهمیت نماز جماعت با هر دشواری

پیامبر (ص ) :الصلاة جماعة و لو علی رأس زج

در نماز جماعت شرکت نمایید، گر چه آن را بر سر آهن و نوک نیزه انجام دهید(یعنی  هر قدر سخت و دشوار باشد، از حضور در جماعت دریغ نکنید).

  ( بحار الانوار، ج ,88 ص 4 )

و پیامبر (ص ) :الصلاة جماعة و لو علی رأس زج اذاسئلت عمن لا یشهد الجماعة فقل : لااعرفه

نماز باید به صورت جماعت خوانده شود،و لو بر نوک تیز پیکان باشد، زمانی که از شما سؤال شد در مورد کسی که به جماعت حاضر نمی شود، بگویید اورا نمی شناسیم .

  ( بحار الانوار، ج ,88 ص 5 )

 فضیلت نماز جماعت

پیامبر (ص ) :صلاة الجماعة افضل من صلاة الفرد بخمس و عشرین درجة

یک نماز که به جماعت برگزار گردد، برتری و فضیلت دارد بر بیست و پنج نماز فرادی .

  ( وسائل الشیعه ، ج 5، ص 374 (

هشدار به امام جماعتی که در نمازش اعتدال ندارد

در حدیثی از پیامبر اکرم (ص) آمده است: «من ام قوماً فلم یقتصد بهم فی حضوره و قرائته و  رکوعه و سجوده و قعوده و قیامه ردت علی صلاته و لم تجاوز تراقیه و کانت منزلته عندالله منزلة امیر حائر متعد لم یصلح لرعته و لم یقم فیهم بامرالله فقام امیرالمومنین علیه السلام فقال: یا رسول الله بابی انت و امی! و ما منزلة امیر جائر متصد لم یصلح لرعته و لم یقم بامرالله قال هو رابع اربعه من اشد الناس عذاباً یوم القیامة: ابلیس و فرعون و قاتل النفس و رابعهم سلطان حائر»

«کسی که امامت گروهی را به عهده گیرد در برخورد با آنان و قرائت و رکوع و سجده و نشستن و برخاستن خود راه اعتدال و میانه­روی را در پیش نگیرد نمازش مورد پذیرش نخواهد بود و از کتفهای او تجاوز نمی­کند. (قابلیت صعود به بارگاه الهی را ندارد) جایگاه چنین امامی نزد خداوند همچون جایگاه سلطان ستمگر و تجاوزگری است که برای صلاح رعیت خود تلاش ننموده و فرمان الهی را در میان آنها بپای نداشته است. امیرالمؤمنین علیه­السلام برخاست و گفت ای رسول خدا پدر و مادرم فدای تو باد. جایگاه چنین سلطانی نزد خداوند چگونه است؟ رسول خدا فرمود: پیشوای ستمگر یکی از چهار گروهی است که در روز قیامت دچار سخت­ترین عذابها خواهد شد ابلیس  فرعون قاتل و پیشوای ستمگر همگی در یک رتبه­اند.

(وسایل الشیعه، ج 5، ص 47)

پاداش و اجر امام جماعتی که در نمازش اعتدال دارد

پیامبر (ص) می­فرمایند: «من ام قوماً باذنهم و هم به راضون فاقتصد بهم فی حضوره و احسن صلاته بقیامه و قراءته و رکوعه و سجوده و قعوده فله مثل اجر القوم و لا ینقص من اجورهم شیء»

«کسی که با اذن و رضایت گروهی امامت نماز آنان را بر عهده گیرد و آنگاه در برخورد با آنها راه اعتدال را در پیش گیرد و قیام و قرائت و رکوع و سجده و نشستن خود را نیکو بجای آورد پاداشی برابر پاداش تمام کسانی که با وی نماز می­گزارند دریافت می­کند بی­آنکه چیزی از اجر نمازگزاران کاسته شود»)  وسایل الشیعه، ج 5، ص 47(

مورد شفیع امام جماعت

پیامبر(ص ) :ان امامک شفیعک الی الله - عز وجل - فلا تجعل شفیعک سفیها و لا فاسقا

همانا امام و پیشنماز تو، شفیع و واسطه توبه درگاه با عظمت الهی است ، پس هرگز کسی  را که فاسد و بی خرد است وسیله و شفیع خود به درگاه الهی قرار مده .

 ( وسائل الشیعه ، ج 5، ص 492 (

 کناره گیری از جماعت

پیامبر (ص ) :ان الشیطان ذئب الانسان کذئب الغنم یأخذ الشاة القاصیة والناحیة فایاکم والشعاب و علیکم بالجماعة و العامة والمسجد

شیطان گرگ انسان است همانند گرگ گوسفندان که همیشه میشهای  دورافتاده وکناره گیر را می گیرد. پس از دسته بندیها (گروه گرایی و خط بازی )بپرهیزید و برشما باد به حضور در جماعت و مجالس عمومی و مسجد.

  ( کنز العمال ، ج 7، ص ,581 حدیث 20355)